مشاوره آنلاین و نوبت دهی پزشکان همدرد اول
مشاوره آنلاین و نوبــــت دهـی پزشکــــــــان
علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون
تاریخ انتشار : 1402/06/21 بازدید : 438

فشار خون چیست و چگونه آن را اندازه گیری کنیم؟

فشار خون به نیرویی اطلاق می‌شود که خون به دیواره رگ‌ها وارد می‌کند و در بدن گردش می‌کند. این یک شاخص ضروری برای سلامت قلب و عروق است و با استفاده از دو مقدار اندازه گیری می‌شود: فشار سیستولیک (عدد بالاتر) و فشار دیاستولیک (عدد پایین تر). فشار سیستولیک نشان دهنده نیرویی است که قلب منقبض می‌شود و فشار دیاستولیک نشان دهنده نیرویی است که قلب بین ضربان‌ها در حال استراحت است.

اندازه گیری فشار خون

برای اندازه گیری فشار خونو یافتن علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون، به دستگاهی به نام فشارسنج نیاز دارید. برای اندازه‌گیری فشارخون این مراحل را دنبال کنید:

1. مانیتورهای فشار خون دستی و دیجیتالی در دسترس هستند. استفاده از مانیتورهای دیجیتال برای اکثر افراد آسانتر است.

2. مکانی آرام و راحت برای نشستن پیدا کنید. مطمئن شوید که آرام هستید و در 30 دقیقه گذشته کافئین مصرف نکرده‌اید یا سیگار نکشیده‌اید.

3. اگر از کاف دستی استفاده می‌کنید، آن را در اطراف بازو، درست بالای آرنج قرار دهید. لبه پایینی کاف باید حدود یک اینچ بالاتر از خم آرنج شما باشد. برای کاف‌های دیجیتال، دستورالعمل‌های دفترچه راهنما را برای قرار دادن صحیح دنبال کنید.

4. با پشت صاف و هر دو پا صاف روی زمین بنشینید. بازوی خود را روی میز یا تکیه گاه قرار دهید، طوری که کف دست به سمت بالا باشد.

5. در صورت استفاده از کاف دستی، فردی که فشارخون شما را اندازه گیری می‌کند با فشردن یک پمپ لاستیکی کاف را باد می‌کند. سپس، هنگام گوش دادن به نبض شما با استفاده از گوشی پزشکی، به آرامی‌‌فشار را آزاد می‌کنند. با مانیتورهای دیجیتال، آنها به سادگی یک دکمه را برای شروع اندازه گیری فشار می‌دهند.

6. به مقادیر توجه کنید: مانیتور دو عدد را نمایش می‌دهد. اولی فشار سیستولیک و دومی‌‌فشار دیاستولیک است که هر دو بر حسب میلی متر جیوه (mmHg) اندازه‌گیری می‌شوند.

7. ثبت نتایج: خواندن و تاریخ را برای مراجعات بعدی یادداشت کنید و در صورت لزوم با پزشک خود،‌ اعداد را درمیان بگذارید.

تفسیر فشار خون

اندازه گیری فشارخون سالم معمولاً حدود 120/80 میلی متر جیوه است. با این حال، محدوده طبیعی ممکن است بر اساس علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون از قبیل؛ سلامت فرد، سن و دیگر عوامل کمی‌ متفاوت باشد. اما به طور کلی تفسیر فشارخون به شرح زیر است:

- نرمال: زیر 120/80 میلی متر جیوه

- بالا: 120-129/<80 میلی متر جیوه

- مرحله 1 فشار خون: 130-139/80-89 میلی متر جیوه

- مرحله 2 فشار خون بالا: 140 یا بالاتر / 90 یا بالاتر میلی متر جیوه

- بحران فشار خون: بالاتر از 180 / بالاتر از 120 میلی متر جیوه

شناسایی علائم بالا رفتن ناگهانی فشار خون

بسیاری افراد ممکن است با علائم ناگهانی در بدن خود مواجه شوند، علائمی‌‌چون؛ سردردهای شدید و ناگهانی، تنگی نفس، درد قفسه سینه و.. اما متوجه نباشند که این علائم ممکن است به دلیل بالا رفتن بدون‌دلیل فشارخون باشد. بنابراین بهتر است با علائم ناگهانی افزایش فشارخون آشنا شوید تا در صورت مواجه با این علائم، به سرعت اقدام به سنجش فشارخون کنید یا به پزشک مراجعه کنید. این علائم به شرح زیر است: 

1. سردردهای شدید: سردردهای شدید و ناگهانی، به ویژه در قسمت پشت سر، می‌تواند علامت هشدار دهنده بالا رفتن ناگهانی فشارخون باشد.

2. تنگی نفس: مشکل در تنفس یا تنگی نفس، حتی با حداقل تلاش ممکن است نشان دهنده بالا رفتن ناگهانی فشارخون باشد.

3. درد قفسه سینه: درد یا ناراحتی غیرقابل توضیح قفسه سینه می‌تواند از علائم بالا رفتن ناگهانی فشارخون باشد. در صورت تجربه درد قفسه سینه ضروری است که هرگونه مشکل قلبی را رد کنید.

4. سرگیجه یا سبکی سر: احساس سرگیجه، ضعف، یا سبکی سر بدون علت ظاهری ممکن است با تغییرات ناگهانی فشارخون همراه باشد.

5. مشکلات بینایی: تغییرات ناگهانی در بینایی، مانند تاری دید یا دیدن جرقه‌های نور، ممکن است با افزایش سطح فشارخون مرتبط باشد.

6. خون دماغ: اگرچه همیشه مستقیماً ناشی از فشارخون بالا نیست، اما گاهی اوقات خونریزی ناگهانی بینی می‌تواند با افزایش فشارخون همراه باشد.

7. تهوع یا استفراغ: احساس تهوع یا استفراغ بدون هیچ دلیل مشخصی می‌تواند نشانه‌ای از نوسانات ناگهانی فشارخون باشد.

8. گیجی یا خستگی: گیجی ناگهانی، مشکل در تمرکز، یا خستگی غیر قابل توضیح ممکن است نشان دهنده بی نظمی‌‌فشارخون باشد.

9. صورت برافروخته: قرمزی یا برافروختگی ناگهانی صورت ممکن است در طول افزایش فشارخون رخ دهد.

10. ضربان نامنظم قلب: تپش قلب یا ضربان نامنظم قلب می‌تواند با بالا رفتن ناگهانی فشارخون همراه باشد.

البته در صورت مواجه با این علائم باید توجه داشته باشید که ممکن است تنها علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون نباشد. بنابراین بهتر است برای تشخیص بهتر، به پزشک مراجعه کنید و با مدیریت صحیح و تشخیص زودهنگام از ابتلا به عوارض احتمالی جلوگیری کنید. 

آیا بالا رفتن ناگهانی فشار خون خطرناک است؟

بله، بالا رفتن ناگهانی فشارخون می‌تواند خطرناک باشد و خطرات قابل توجهی برای سلامتی دارد. هنگامی‌‌که فشارخون به طور ناگهانی و به سطوح بسیار بالا افزایش می‌یابد، می‌تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. از جمله این عوارض:

1. سکته مغزی: افزایش ناگهانی و شدید فشارخون می‌تواند به عروق خونی مغز آسیب برساند و خطر سکته مغزی را افزایش دهد. سکته مغزی زمانی اتفاق می‌افتد که رگ‌های خونی مسدود یا پاره شوند که منجر به کاهش جریان خون به مغز و آسیب احتمالی مغز می‌شود.

2. حمله قلبی: افزایش فشارخون می‌تواند فشار بیشتری بر قلب وارد کند، به خصوص اگر به طور ناگهانی رخ دهد. این فشار ممکن است باعث حمله قلبی شود، جایی که جریان خون به عضله قلب مسدود می‌شود و باعث آسیب به بافت قلب می‌شود.

3. آسیب اندام: فشار خون بالا مداوم می‌تواند به مرور زمان به اندام‌های مختلف از جمله؛ قلب، کلیه‌ها، چشم‌ها و رگ‌های خونی آسیب برساند. بالا رفتن ناگهانی فشارخون می‌تواند این آسیب را تشدید کند و در موارد شدید منجر به نارسایی حاد اندام شود.

4. پارگی آنوریسم: آنوریسم ناحیه برآمده و ضعیف شده در رگ خونی است. بالا رفتن ناگهانی فشارخون می‌تواند باعث پارگی آنوریسم و در نتیجه خونریزی داخلی خطرناک شود.

5. کاهش بینایی: افزایش بی رویه فشارخون می‌تواند به رگ‌های خونی چشم آسیب برساند و منجر به مشکلات بینایی یا حتی از دست دادن دائمی‌‌بینایی شود.

6. مشکلات کلیوی: کلیه‌ها نقش مهمی‌در تنظیم فشارخون دارند. افزایش ناگهانی و شدید فشارخون می‌تواند کلیه‌ها را تحت فشار قرار دهد و به آسیب یا نارسایی کلیه کمک کند.

7. ایست قلبی: فشار خون بسیار بالا می‌تواند منجر به ایست قلبی ناگهانی شود که در آن قلب به طور موثر پمپاژ نمی‌کند و در نتیجه یک اورژانس پزشکی ایجاد می‌شود.

البته همه افراد این عوارض شدید ناشی از علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون را تجربه نمی‌کنند، اما این عوارض امکان وقوع دارد و باید با پایش منظم فشار خون، اصلاح شیوه زندگی و مداخله پزشکی به موقع به مدیریت سطح فشارخون و کاهش خطر افزایش ناگهانی و عوارض مرتبط با آن پرداخت. 

نقش استرس در علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون

هنگامی‌‌که افراد با موقعیت‌های استرس‌زا مواجه می‌شوند، بدن آنها با ترشح هورمون‌های استرس مانند کورتیزول و آدرنالین واکنش نشان می‌دهد. این هورمون‌ها باعث افزایش موقت ضربان قلب و فشارخون می‌شوند و بدن را برای پاسخ‌های فوری آماده می‌کنند.

در حالی که پاسخ استرس بدن یک مکانیسم طبیعی و سازگار است، استرس مزمن یا طولانی مدت می‌تواند منجر به افزایش مداوم فشار خون شود که می‌تواند برای سلامتی مضر باشد. همین استرس طولانی مدت به راحتی سبب ابتلا به فشارخون و عوارض آن می‌شود. 

1. افزایش ضربان قلب: در طول رویدادهای استرس زا، قلب خون بیشتری را برای تامین اکسیژن و مواد مغذی به اندام‌ها و عضلات حیاتی پمپاژ می‌کند. این افزایش ضربان قلب سبب بالا رفتن فشار خون می‌شود.

2. انقباض رگ‌های خونی: هورمون‌های استرس باعث انقباض عروق خونی و باریک شدن قطر آنها می‌شوند. این انقباض منجر به افزایش مقاومت در برابر جریان خون می‌شود که منجر به افزایش فشارخون می‌شود.

3. خوردن و نوشیدن استرس: برخی افراد ممکن است در زمان استرس به مکانیسم‌های مقابله ای ناسالم روی بیاورند، مانند مصرف غذاهای پرکالری و سدیم بالا، یا مصرف بیش از حد الکل. این رفتارها می‌تواند به بالا رفتن ناگهانی فشار خون کمک کند.

4. کاهش توانایی آرامش: استرس مزمن می‌تواند آرامش و استراحت را برای افراد چالش برانگیز کند و منجر به تنش مداوم و افزایش مداوم سطح فشار خون شود.

5. تأثیر بر عادات سبک زندگی: استرس می‌تواند عادات سبک زندگی سالم مانند ورزش منظم، رژیم غذایی متعادل و خواب کافی را مختل کند، که همگی برای حفظ سطح بهینه فشارخون ضروری هستند.

6. اثرات نامطلوب بر سلامت عروق خونی: استرس طولانی مدت می‌تواند منجر به التهاب و آسیب به رگ‌های خونی شود و بر توانایی آنها برای انبساط و انقباض به طور طبیعی تأثیر بگذارد که ممکن است به نوسانات ناگهانی فشار خون کمک کند.

برای کاهش تأثیر استرس بر فشارخون به عنوان دلیل بالا رفتن ناگهانی فشارخون، افراد می‌توانند تکنیک‌های مختلف کاهش استرس را اتخاذ کنند، مانند:

- مدیتیشن و ذهن آگاهی: تمرین مراقبه و تمرکز حواس می‌تواند به آرامش ذهن و کاهش سطح هورمون استرس کمک کند.

- فعالیت بدنی: ورزش منظم راهی موثر برای مبارزه با استرس و بهبود سلامت قلب و عروق است.

- تغذیه سالم: یک رژیم غذایی متعادل و غنی از میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل می‌تواند به مدیریت استرس و حمایت از سلامت قلب کمک کند.

- خواب کافی: اولویت دادن به خواب کافی برای مدیریت استرس و بهزیستی کلی بسیار مهم است.

- حمایت اجتماعی: تعامل با دوستان، خانواده یا گروه‌های حمایتی می‌تواند در زمان‌های پر استرس، حمایت عاطفی را فراهم کند.

نقش سن و ژنتیک در علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون

جالب است بدانید که سن و ژنتیک نقش مهمی ‌در بالا رفتن ناگهانی فشارخون دارند. با افزایش سن، خطر ابتلا به فشارخون بالا (فشارخون) در افراد افزایش می‌یابد. دلیل این مورد، انعطاف پذیری کمتر رگ‌های خونی با افزایش سن است. از طرفی روند پیری می‌تواند منجر به باریک شدن و سفت شدن تدریجی رگ‌ها شود که باعث افزایش فشارخون می‌شود. 

ژنتیک نیز نقش بسزایی دارد. اگر سابقه خانوادگی فشارخون بالا دارید، ممکن است خودتان در خطر ابتلا به آن باشید. برخی تغییرات ژنتیکی می‌توانند بر نحوه تنظیم فشارخون، تعادل سدیم و عملکرد رگ‌های خونی توسط بدن تأثیر بگذارند. این عوامل ژنتیکی می‌توانند برخی از افراد را بیشتر از دیگران مستعد ابتلا به فشارخون بالا کنند، حتی اگر سبک زندگی سالمی‌‌داشته باشند.

فئوکروموسیتوم علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون 

فئوکروموسیتوم یک تومور نادر است که در غدد فوق کلیوی که در بالای هر کلیه قرار دارند، ایجاد می‌شود. این تومورها معمولاً از سلول‌هایی به نام سلول‌های کرومافین به وجود می‌آیند که هورمون‌هایی مانند آدرنالین و نورآدرنالین ترشح می‌کنند و در پاسخ «جنگ یا گریز» بدن نقش دارند. فئوکروموسیتوم‌ها می‌توانند باعث تولید و ترشح بیش از حد این هورمون‌ها شوند که منجر به علائمی ‌مانند فشارخون بالا، ضربان قلب سریع، تپش قلب، تعریق، سردرد و اضطراب می‌شود. 

اگر درمان نشود، می‌تواند منجر به عوارض جدی و علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون شوند. درمان معمولاً شامل برداشتن تومور با جراحی است. اگر مشکوک هستید که شما یا کسی که می‌شناسید ممکن است فئوکروموسیتوم داشته باشد، مهم است که برای تشخیص دقیق به سرعت به پزشک مراجعه کنید. 

تومورهای غدد فوق کلیوی علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون 

تومورهای غدد آدرنال، مانند فئوکروموسیتوم، به دلیل تأثیر آنها بر ترشح هورمون، می‌توانند منجر به افزایش ناگهانی فشارخون شوند. غدد فوق کلیوی مسئول تولید هورمون‌هایی مانند آدرنالین (اپی نفرین) و نورآدرنالین (نوراپی نفرین) هستند که برای تنظیم عملکردهای مختلف بدن از جمله ضربان قلب و فشارخون مهم هستند.

هنگامی‌که یک تومور در غدد فوق کلیوی، به ویژه فئوکروموسیتوم ایجاد می‌شود، می‌تواند باعث تولید بیش از حد این هورمون‌ها شود و دلیل بالا رفتن ناگهانی فشارخون باشد. این ترشح بیش از حد آدرنالین و نورآدرنالین می‌تواند منجر به افزایش ناگهانی و چشمگیر فشارخون شود. این افزایش فشارخون اغلب دوره‌ای است و می‌تواند توسط عوامل مختلفی مانند استرس، فعالیت بدنی یا برخی داروها ایجاد شود.

افزایش سطح آدرنالین و نورآدرنالین باعث انقباض عروق خونی می‌شود که منجر به باریک شدن رگ‌ها و افزایش مقاومت در برابر جریان خون می‌شود. این مورد باعث افزایش فشارخون می‌شود. افزایش ناگهانی و شدید فشارخون می‌تواند علائمی‌مانند سردرد شدید، تپش قلب، تعریق، اضطراب و در برخی موارد حتی حوادث قلبی عروقی جدی‌تری ایجاد کند.

بیماری سندرم کوشینگ علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون

سندرم کوشینگ، وضعیتی که با سطوح بیش از حد کورتیزول مشخص می‌شود، معمولاً با افزایش ناگهانی فشارخون همراه نیست. در عوض، به دلیل تغییرات متابولیک و هورمونی ناشی از افزایش طولانی مدت کورتیزول، اغلب منجر به علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون می‌شود.

کورتیزول هورمونی است که توسط غدد فوق کلیوی تولید می‌شود و به تنظیم عملکردهای مختلف بدن از جمله متابولیسم و پاسخ ایمنی کمک می‌کند. در سندرم کوشینگ، بدن در معرض سطوح بالای غیرطبیعی کورتیزول قرار می‌گیرد که می‌تواند ناشی از دلایل مختلفی مانند استفاده طولانی مدت از داروهای کورتونی یا تومورها در غده هیپوفیز یا غدد فوق کلیوی باشد.

اثرات کورتیزول اضافی بر فشارخون پیچیده‌تر است. در برخی موارد، سندرم کوشینگ به دلیل عواملی مانند افزایش احتباس سدیم و افزایش حجم مایعات، می‌تواند منجر به فشارخون (فشارخون بالا) شود. با این حال، افزایش ناگهانی و شدید فشارخون معمولاً با خود سندرم کوشینگ مرتبط نیست.

چگونه مانع از بالا رفتن ناگهانی فشار خون شویم؟

برای جلوگیری از علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون (فشار خون بالا)، می‌توانید این توصیه‌های سبک زندگی را فراموش نکنید:

1. رژیم غذایی سالم داشته باشید: رژیم غذایی متعادلی را اتخاذ کنید که سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئین‌های بدون چربی و لبنیات کم چرب باشد. مصرف چربی‌های اشباع شده، چربی‌های ترانس، کلسترول و سدیم (نمک) را کاهش دهید. این به کنترل وزن و حفظ سلامت رگ‌های خونی کمک می‌کند.

2. به طور منظم ورزش کنید: به فعالیت بدنی منظم، مانند پیاده روی سریع، دویدن، شنا یا دوچرخه سواری بپردازید. حداقل 150 دقیقه ورزش هوازی با شدت متوسط یا 75 دقیقه ورزش هوازی با شدت شدید در هفته همراه با فعالیت‌های تقویت کننده عضلات در دو یا چند روز در هفته را هدف قرار دهید.

3. کنترل وزن: وزن مناسبی را متناسب با سن و قد خود حفظ کنید. اگر اضافه وزن دارید، کاهش وزن حتی اندکی می‌تواند تاثیر مثبتی بر فشارخون داشته باشد.

4. مصرف الکل را محدود کنید: اگر الکل می‌نوشید، این کار را در حد اعتدال انجام دهید. مصرف بیش از حد الکل می‌تواند فشارخون را افزایش دهد و علت بسیاری از اسیب‌ها باشد.

5. سیگار را ترک کنید: اگر سیگار می‌کشید، برای ترک آن کمک بگیرید. سیگار به رگ‌های خونی شما آسیب می‌رساند و خطر ابتلا به فشارخون بالا و بیماری قلبی را افزایش می‌دهد.

6. کاهش استرس: تکنیک‌های کاهش استرس مانند مدیتیشن، تمرینات تنفس عمیق، یوگا یا سرگرمی‌هایی را که باعث شادی شما می‌شود را تمرین کنید. استرس مزمن می‌تواند منجر به فشارخون بالا شود.

7. مصرف سدیم را محدود کنید: هدف مصرف کمتر از 2300 میلی گرم سدیم در روز است که حدود یک قاشق چایخوری نمک است. کاهش مصرف نمک می‌تواند به کاهش فشارخون کمک کند.

8. محدود کردن کافئین: در حالی که مصرف متوسط کافئین به طور کلی برای اکثر افراد بی خطر تلقی می‌شود، مصرف بیش از حد آن می‌تواند منجر به افزایش موقت فشارخون شود. مراقب مصرف کافئین خود از قهوه، چای، نوشیدنی‌های انرژی زا و سایر منابع باشید.

9. کنترل فشارخون: به طور مرتب فشارخون خود را در خانه یا از طریق معاینات منظم پزشکی چک کنید. اگر متوجه تغییرات قابل توجهی شدید، با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید.

10. از داروها و توصیه‌های پزشک پیروی کنید: اگر فشارخون دارید و دارویی برای شما تجویز شده است، آن را طبق دستور پزشک مصرف کنید. توصیه‌های آنها را در مورد تغییر سبک زندگی و سایر استراتژی‌های مدیریت دنبال کنید.

سخن آخر

علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون، شوخی بردار نیست. بنابراین اگر با این عارضه در طول زندگی مواجه هستید و تلاش می‌کنید تا از آن چشم پوشی کنید، باید بگوییم بدترین تصمیم را گرفته‌اید. زیرا بالا رفتن ناگهانی فشارخون و مواجه شدن زیاد با آن در زندگی روزمره، به طور کلی سلامتی بدن را تهدید می‌کند و می‌تواند آسیب‌های زیادی به اندام‌های حیاتی بدن از قبیل؛ قلب، مغز، کلیه و چشم وارد کند. بنابراین پیش از چشم پوشی از بالا رفتن ناگهانی فشارخون بالا، کمی‌‌به فکر سلامتی بدن خود باشید و برای کنترل و مدیریت آن به پزشک مراجعه کنید. پزشک می‌تواند با تجویز دارو و توصیه‌هایی در زمینه اصلاح سبک زندگی، به شما در کاهش فشارخون و داشتن زندگی سالم کمک کند.


علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون

:: تصاویر

فشار خون
روش های صحیح اندازه گیری فشار خون
عوامل فشار خون
هم
درد
اول
.
.
.